Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
теория.docx
Скачиваний:
28
Добавлен:
21.02.2016
Размер:
36.87 Кб
Скачать

8.Оқу-тәрбиелеу үдерісін бағдарламалаудың мәні, мазмұны, түрі мен әдістері. Таңдап алынған спорт түрі бойынша аудиториядан тыс жұмысты бағдарламалау.

Оқу-тәрбиелеу үдерісі-оқыту ұрпақ сабақтастығын, қоғамның толық құндылықты қызмет атқаруын және тұлғаның соған сәйкес дамуына мүмкіндік жасайды. Ол қоғамдағы объективті міндетгерінің мәні болып табылады. Оқыту процесіндегі негізгі мазмұнды игеру тетігі – өзара әрекеттестіктің арнайы формасындағы мақсатты ұйымдастырылған балалар мен ересектердің бірлескен іс-әрекеті, олардың мазмұнды танымдық әңгімелері. Таңдап алынған спорт түрі бойынша аудиториядан тыс орындалатын студенттiң өзiндiк жұмысы сабақтарының жоспары (СРС). Тапсырмалар рефераттар немесе салауатты өмір салты спорттық кешендерге бару, топталып мәдени үйлерге бару, қоғамдық жұмыстармен айналасу т.б.

9.Педагогты «Дене шынықтыру» сабағы бойынша әдістемелік сабаққа және тағдап алынған спорт түрі бойынша жаттықтыру сабағына дайындау. Педагогты «Дене шынықтыру» пәні және таңдап алынған спорт түрі бойынша сабақты өткізудің басты салалары. Жоғары оқу орындарында (жоғары жетістіктер спортында) Таңдаған спорт түрінің теориясы мен әдістемесі пәні спорт ілімі мен әдістемесі негіздерімен таныстырады. Оқу барысынды спортшы дайындықтарының жақтары мен дайындық кезеңдері және жоспарлау қүжаттарының маңызын түсіндеріп мінездеме беріледі. Спорт ілімдерінің пайда болуы мен дамуы қарастырылады. Спорт әдістемесіндегі дене дайындығы, әдіс-дайындығы, психологиялық дайындық, тәсіл дайындығы және интегралды дайындықтың сипаты, қолдану орны жөнінде мәліметтер мен орындалу бағыттары түсіндіріледі. Пән бойынша негізгі жұмыс түрлері дәріс, семинар, студенттердің өзіндік жұмыстары, практика түрінде және реферат жазу болып табылады. Оның оқыту әдістемесі: Спорттық (күрес) түрлеріндегі топтау, жіктеу және атау беру. (Палуанның) спортшының жан - жақты дайындығын қадағалау, Спорттық түрінің (күрестің) әдістер Спорттық күрес түрлерінен жарысты ұйымдастыру және өткізуін практикалық түрде жүргізу, тексеру.

10.Денсаулық күйінде ауытқулары бар студенттермен дене шынықтыру- сауықтыру сабақтарын өткізу әдістемесінің ерекшеліктері (дайындық және арнайы медициналық топтар). Сауықтыру текреативті дене шынықтыру. Сауықтырулы-реабилитациялы дене шынықтыру. Гигиеналық дене шынықтыру.

Мектеп жасына дейiнгi балалардың, жалпы бiлiм беретiн және кәсiптiк мектептер, колледждер, лицейлер оқушыларының, жоғары оқу орындары студенттерiнiң дене тәрбиесi оқу және ұзартылған күн режимiнде, оқу жоспарларына, дене тәрбиесiнiң кешендi мемлекеттiк бағдарламаларына, санитариялық ережелер мен гигиеналық нормативтерге сәйкес сабақтан тыс уақытта және дербес жүзеге асырылады. Денсаулығы нашар оқушылар мен студенттер арнаулы медициналық топтар мен емдiк дене шынықтыру топтарында шұғылданады

11. «Дене шынықтыру» пәнінің және таңдап алынған спорт түрін дамытудың заманауи мәселелері мен бағыттары. Дене шынықтыруды және таңдап алынған спорт түрін оқыту саласында инновациялық технологиядар.

Дене шынықтыру пәнінің және таңдап алынған спорт түрін дамуының заманауи мәселелеріне сай шараларды өткізу. Туризм және спорт салаларын дамыту үшін инвестиция тарту, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды кеңейту мен дамыту, олардың техникалық қайта жаңғыртудың, спорттық, әшекей бұйымдар мен салаға қажетті басқа өнімдер шығаратын жаңа кәсіпорындарды ашудың біртұтас стратегиясын жасайу және жүзеге асыру. спорттық медицинаны жаңа заманауи талаптарына сай жүруді қадағалау.

12.Дене жаттығуларымен өткізілетін сабақ құрылымының түрлері. Мақсатты бағытты, пәнді мазмұны, міндеттер шешілімі бойынша сабақтар жіктелуі (түрлері). Сабақтардың мақсатты бағыты, өткізілу уақыты, шұғылданушылар құрамы бойынша сабақтан тыс жүргізілетін іс-шаралар жіктемесі.

Сабақ түрлері және оның құрылымы

Түсіндіру сабақтары: жаңа, біріккен, панорамалық, зерттеу т.б.

Пысықтау сабақтары: бекіту, саяхат, семинар, қайталау, жарыс, конференция, талқылау т.б.

Сынау сабақтары: сынақ, диспут, ойын, сахналау, жұмбақ т.б.

Жаңа сабақ – жаңа білім беру мақсатында.

Біріккен сабақ – жаңа білім мен өткенді және пәндер арасындағы байланысты көрсету мақсатында.

Зерттеу сабағы – іздендіру мақсатында.

Панорамалық сабақ – сабақ элементтерінің көрінісін іске асыру мақсатында.

Бекіту сабағы – білімді меңгеру деңгейін байқау.

Саяхат сабақ – танымдық қабілетін дамыту.

Семинар сабақ – оқушының білімін тереңдету.

Қайталау сабағы – пәндерден алған білімді толық қалыптастыру.

Жарыс сабақ – оқушылар ойларының жетіктігін байқау.

Конференция сабақ – іскерлігі мен танымдық белсенділігін қалыптастыру.

Сынақ сабақ – білім мен дағдысын бір жүйеге келтіру.

Диспут сабақ – білімі мен дағдысын қалыптастыру.

Ойын, жұмбақ – оқушылар зейінін дамыту.

Сахналау сабағы – оқушылар шығармашылығын дамыту.

Талқылау сабағы – ауызекі тілдегі, жұмыстағы жіберген қателерін арнайы талдау.

13.Жоғары оқу орындарындағы дене тәрбиесі бойынша сабақтар мазмұны: дене жаттығуларының құрамы (пәндік мазмұны), педагогтың қызметі, шұғылданушылар қызметінің ішкі астары ретінде қарастырылатын физиологиялық және психикалық үдерістер (ағза күйіндегі, сабақтардағы, біліктіліктердегі, дағдылардағы, дене қасиеттеріндегі өзгерістер).Пәнді оқыту мақсаты. Болашақ дене тәрбиесі және спорт саласында жұмыс атқаратын жоғары білімді маманды арнайы біліммен, ұғымдармен дене тәрбиесі және спорт жаттықтырулары сабақтарын ұйымдастыру амалдарымен, әдістерімен, әдістемелерімен қаруландыру. Пәнді оқыту міндеттері. Студенттерді дене тәрбиесі пәнінің бөлімдерімен, теориялық түсініктермен, Қазақстан республикасы дене мәдениеті жүйесімен, жаттығулардың денсаулықты нығайтудағы әлеуметтік мәнімен таныстырамыз. Әртүрлі жастағы адамдармен сабақтар жүргізу әдістемесімен, жоспарлау технологиясымен, бақылау және есепке алу құжаттарымен таныстыру. Педагогикалық қызмет  педагогикалық процесте тәрбиеленуші тұлғасын тәрбиелеудің, дамытудың, оның өзінше дамуының оңтайлы жағдайларын тудыруға және өзін еркін және шығармашылықта көрсетудің мүмкіндіктерін таңдауға бағытталған кәсіби қызмет.Педагогикалық қызмет-негізгі мәселе мұғалімнің талаптары мен мақсаттарының оқушының мақсаттарымен, мүмкіндіктерімен, тілектерімен, сәйкестігі;

14.Сабақ мазмұнының барлық салаларының өзара байланысы мен өзара сәйкестігі бүтін үдеріс ретінде. Сабақтардың, жаттығулардың құрылымы (түсінік, мазмұнымен байланыс). Сабақ құрылымының деңгейлері. Сабақтың макроқұрылымы (жалпы), мезоқұрылымы (түрге тән) және микроқұрылымы (нақты).

  1. Тақырыбы:

  2. Мақсаты:

а) дамытушылық

ә) тәрбиелік

б) жалпы білімділік

3. міндеті

4. Сабақтың жоспары:

• Кіріспе дайындық бөлімі

• Негізгі бөлім

• Қорытынды бөлім

15.Сабақ мазмұны мен өткізілу әдістемесіне (дәріс, әдістемелік, тәжірибелік) қойылатын талаптар. Оқытушының сабаққа дайындығы: мазмұны мен микроқұрылымын түзу, конспектіні көркемдеу, дербес сөздік және қимыл дайындығы, сабақтың материалды-техникалық камтамасыз етілуі, оқытушы көмекшілерінің дайындығы

Оқыту процесі - мұғалімнің бір мезгілде барлық оқушыларды бірыңғай оқытуы болғанымен де, негізінен ол оқушының жеке дара жұмысының түрі. Себебі, әрбір оқушы оны өзінің шама-шарқысы, дайындық жағдайына байланысты өзінше қабылдап, меңгереді. Соған орай жеке дара жұмыс әр оқушының өз бетімен жұмыс істеуге, білімді саналықпен ұғынуға дағдыландырады, оларды қоршаған ортадағы құбылыстар-дың заңдылықтарын оқып білуге ықыласын тудырады, ойлау белсенділігін арттырады. Оқушылардың жеке дара жұмыс түрлеріне: Оқулықпен жұмыс істеу. Практикалық жұмысы: ауызша, жазбаша жұмыстары (есеп шығару, шығарма жазу, диалог құру т.б.). 3. Мұғалімнің тапсырмасы бойынша әр түрлі лаборатория-лық тәжірибелерді орындау. Жеке дара жұмыс оқушыларды өз бетімен білім алуға ынталандырады, тәртібін күшейтіп, оқуға ықыласын арттырады. Сабақта оқушылардың оқу-таным әрекетін ұйымдастыруда жеке-дара жұмыс түрінен басқа олардың топтық және ұжым болып жұмыс істеуінің маңызы ерекше. Оқушылардың топтық танымдық жұмыстары сабақ барысында оқу міндеттерін шешуде, өзара көмекке негізделген екі, төрт, алты т.с.с оқушылар тобының белгілі бір жұмыс көлемін атқаруын көздейді. Жұмыстың бұл түрі негізінен екі бағытта іске асады: біркелкі немесе бірыңғай (однородный) және бірнеше бөлшекке бөлу (диференция) жағдайында ұйымдастыру. Оқушылардың бірыңғай, біркелкі оқу жұмыстары мұғалімнің барлығына ортақ бірыңғай тапсырмасын шағын топтарға бөліп өзара әрекеттесу жағдайында орындауы жатқызылады. Ал бөлшекке бөліп оқыту - бір мезгілде бірнеше тапсырманы әр түрлі тәсілдермен оқушылардың бірнеше тобы арқылы орындалуы қарастырылады. Жұмыстың бұл түрі топ ішінде оқушылардың тап-сырманың мақсатын , мазмұнын, оны орындау тәсілдерін бір-бірімен өзара ақылдасып шешуі, оның нәтижесін талдауы, бағалауымен ерекшелінеді

24.Дене тәрбиесін ұйымдастыру жолдары. Оқу (міндетті, кеңес беру-әдістемелік, жекелей) және оқудан тыс (оқу күні тәртібінде, секцияларда, клубтарда, бұқаралық сауықтыру, дене шынықтыру және спортық іс-шаралар) сабақтар, олардың ерекшеліктері мен әдістемелік бағыттылығы. Дене тәрбиесі кеңесі жұмысының ұйымдастырылуы мен мазмұны 

5.1. Дене тәрбиесі кеңесі әртүрлі деңгейде спорттық жетістіктері бар, спортқа қызығушылық танытатын 1-3 курс студенттерінен құрылады.

5.2. Актив таңдалып, оған: төраға, төрағаның орынбасары, бас хатшы, 1 курсқа жауапты, 2 курсқа жауапты, 3 курсқа жауапты, хатшы ақпаратшы, топтардың физоргтары кіреді.

5.3. Дене тәрбиесі кеңесінің ұжымы 5-7 адам құрамында топ физоргатырының жалпы жиналысында сайланады. Кеңес өз құрамынан төрағаны, төрағаның орынбасарын, хатшыны сайлайды. Төраға мен төрағаның орынбасары ереже құрып, отырыс өткізеді. Бас хатшы отырыстар мен жарыстардың хаттамаларын ресімдейді. Курстар мен жарыстар үшін жауапты адамдар көрнекі үгіт-насихаттарды ресімдейді. Тотардың физоргтары топтармен жұмысты ұйымдастырады, өтінімдерді құрады.

5.4. ДТ жөніндегі нұсқаушы және дене тәрбие оқытушылары дене тәрбие сабақтарын, спорттық секцияларды өткізеді, оқу орынның әкімшілігімен бірге спорттық шараларды, колледждің спорттық қызметі бойынша жылдық жоспарды, секциялардың кестесін жоспарлайды,

5.5. Колледж әкімшілігі ДТ кеңесінің қызметін бақылайды.

5.6. ДТ нұсқаушысы студенттер қатарынан төрешілерді дайындайдап, денешынықтыру-сауықтыру сабақтары мен шараларды өткізуге тиімді түрде қатыстыртады.

5.7. Жалпы педагогикалық жетекшілікті және кеңестің жұмысына жетекшілікті ДТ жөніндегі нұсқаушы іске асырады.

5.8. Дене тәрбиесі кеңесі отырыстарды жылына 2 рет өткізеді – қыркүйекте және маусымда. Кеңес жұмысын жоспарлап, жыл қорытынлысын шығарады.

26.Студенттер денелік тәрбиелеу міндеттерін шешудегі спорттың маңызы. Спорттық бағдарлану, спортпен шұғылдануға қойылатын талаптар. Жоғары білім алу кезеңіндегі спорттық жоғары жетістіктерге қол жеткізуге арналған спортпен шұғылдану ерекшеліктері.

Дене шынықтыру және спортпен айналысатын орындарға қандай талаптар қойылатынын білу үшін, ең алдымен дене шынықтыру мен спорттың гигиенасымен танысу қажет. Дене шынықтыру және спортпен айналысып жатқан ағзаның сыртқы ортамен әсерлесуін зерттейтін дене шынықтыру мен спорт гигиенасы дене тәрбиесі үрдісінде маңызды роль ойнайды. Гигиеналық талаптар, нормалар мен ережелер дене қимылдарында кеңінен қолданылады. Гигиеналық талаптарсыз адамдардың жан жақты және үйлесімді дамуының негізгі мәселелерін шешуге, шығармашылық белсенділік пен мықты денсаулықты ұзақ уақыт сақтауға, ел халқын Отан қорғауға және жоғары өнімді еңбекке дайындауға болмайды. Еліміздің ЖОО-рын тәмамдап жатқан жас мамандар жалпы және жеке гигиенаның талаптарын білуге және өмірде қолдана алуға тиіс. Дене тәрбиесі мен спорт гигиенасы мынадай бөлімдерден тұрады: жеке гигиена, шынығу, үй гигиенасы, спорттық ғимараттар мен дене шынықтыру орындарына қойылатын гигиеналық талаптар, қалпына келтірудің қосымша гигиеналық құралдары және жұмысқа қабілеттілікті арттыру. Спорттық ғимараттар бекітілген санитарлы-гигиеналық талаптар мен нормаларға сай болуы тиіс. Себебі олардың санитарлы-гигиеналық жағдайы спортшылардың спортпен айналысуының пайдалылығымен тікелей байланысты. Спорттық ғиамарат қолдануға берілгеннен кейін, санитарлы-эпидемиологиялық станциялар мен дәрігерлік-денетәрбиелік диспансерлер, сонымен қатар дене тәрбиесі және спорт мамандары жүйелі түрде осы ғимараттардың санитарлық бақылауын жүргізіп отыруы қажет. Ал олардың ескертулері мен ұсыныстары сол ғимараттарда болуға тиіс санитарлық журналға жазылып отыруы тиіс. Сонымен қатар әр ғимаратта санитарлы-эпидемиологиялық станциямен келісілген ішкі тәртіп ережелері болуы тиіс. Санитарлы-гигиеналық нормалар мен ережелер сақталмаған жағдайда ғимарат әкімшілігі жауапқа тартылады. Жабық спорттық ғимараттарға қойылатын гигиеналық талаптар. Спорттық орындар (залдар, манеждер, жүзу бассейндері) арнайы немесе қоғамдық ғимараттар (оқу орындары, клубтар, т.б.) құрамына енуі тиіс. Спорттық ғимараттардағы қызмет көрсету орындары келесі тәртіп орындалатындай орналасуы тиіс: сырт киімге арналған гардероб бар вестибюль – ерлер мен әйелдердің шешінетін орны (душ және дәретханасымен) – спорт залы. Бұл жерлерде шешінген және киінген спортшылардың қарама қарсы жүруі болмауы керек. Ғимараттардың ішкі құрылымы да маңызды гигиеналық роль ойнайды. Қабырғалар түзу болуы керек, шығыңқы және жабысыңқы орындары болмауы тиіс, доп соққыларына шыдамды және дымқыл тазалауға мүмкіндік болуы керек. Орталық жылыту жүйесінің радиаторлары терезе астында орналасуы керек, және қорғаушы қабырғамен жабылуы тиіс. Қабырғаларды бояу кезінде жарықтың шағылуы мен жарықтың психофизикалық функцияларға әсерін ескеру керек: жасыл түс көру органдарына пайдалы; қына сары және сары түс жылу сезімін туындатады; қызыл түс қоздырады; көк және сия көк түс босаңсытып жібереді. Еден шығыңқы жерлерсіз болуы керек, тез жуылатын, тайғақ емес және жұмсақ болғаны жөн. Залдардағы оптималды микроклиматтық жағдайлардың жасалуы ерекше гигиеналық -маңызы бар: ауа температурасы +15 (С, ылғалдылығы – 35-60%, ауа қозғалысының жылдамдығы – 0,5м/с). Күрес және үстел теннисі залдарындағы ауа жылдамдығы 0,25м/с, душта, шешіну орнында, массаж орнында – 0,15м/с.

27.Жоғары оқу орындарындарындағы кәсіби-қолданбалы дене дайындығы, оның мазмұнының және таңдап алынған салаға байланысты оның мазмұны мен құрылымынң ерекшеліктері. Болашақ мамандардың кәсіби – қолданбалы дене тәрбиесінің дайындығы Студенттердің кәсіби – қолданбалы дене тәрбиесі дайындығы деп таңдаған Таңдаған кәсіби қызыметінің ерекше талаптарына жауап беретін ( яғни, Таңдаған мамандығында қолданылатын ,не оны игеруде жәрдемі тиетін икемділік Кәсіби қызыметтің ерекше жағдайларының қолайсыз әсеріне ағзаның бөкемділігн қалыптастыру; Дене тәрбиесі дайындығының тәсілдері арқылы даңдаған кәсіпке қажетті ерік-жігер Дене тәрбиесі тәсілдері арқылы мектептерде болашақ тәрбие жұмыстарын жүргізетін Өндірістегі техниканың бүгінгі өсу дәрежесі мен мқмкіндіктері еңбектің қай Өнім шығаруға жұмсалатын уақытты азайту; Адамдардың тұлғасын дамыту және денсаулықтарын нығайту ( бюллень-порцентпен Жұмыс уақытының шығынын төмендету; Болашақ мамандардың кәсіби – қолданбалы дене тәрбиесінің дайындығы Студенттердің кәсіби – қолданбалы дене тәрбиесі дайындығы деп таңдаған Таңдаған кәсіби қызыметінің ерекше талаптарына жауап беретін ( яғни, Таңдаған мамандығында қолданылатын ,не оны игеруде жәрдемі тиетін икемділік Кәсіби қызыметтің ерекше жағдайларының қолайсыз әсеріне ағзаның бөкемділігн қалыптастыру; Дене тәрбиесі дайындығының тәсілдері арқылы даңдаған кәсіпке қажетті ерік-жігер Дене тәрбиесі тәсілдері арқылы мектептерде болашақ тәрбие жұмыстарын жүргізетін Өндірістегі техниканың бүгінгі өсу дәрежесі мен мқмкіндіктері еңбектің қай Өнім шығаруға жұмсалатын уақытты азайту; Адамдардың тұлғасын дамыту және денсаулықтарын нығайту ( бюллень-порцентпен Жұмыс уақытының шығынын төмендету;

Болашақ мамандардың кәсіби – қолданбалы дене тәрбиесінің дайындығы Студенттердің кәсіби – қолданбалы дене тәрбиесі дайындығы деп таңдаған Таңдаған кәсіби қызыметінің ерекше талаптарына жауап беретін ( яғни, Таңдаған мамандығында қолданылатын ,не оны игеруде жәрдемі тиетін икемділік Кәсіби қызыметтің ерекше жағдайларының қолайсыз әсеріне ағзаның бөкемділігн қалыптастыру; Дене тәрбиесі дайындығының тәсілдері арқылы даңдаған кәсіпке қажетті ерік-жігер Дене тәрбиесі тәсілдері арқылы мектептерде болашақ тәрбие жұмыстарын жүргізетін Өндірістегі техниканың бүгінгі өсу дәрежесі мен мқмкіндіктері еңбектің қай Өнім шығаруға жұмсалатын уақытты азайту; Адамдардың тұлғасын дамыту және денсаулықтарын нығайту ( бюллень-порцентпен Жұмыс уақытының шығынын төмендету;